İşdə yaratdığım ixtira kimə məxsusdur

Bilməli olduğunuz qaydalar

1. 01

   Xidməti ixtira nədir

   Xidməti vəzifənizi yerinə yetirərkən və ya işəgötürənin yazılı tapşırığı ilə yaratdığınız ixtiradır. Fundamental və tətbiqi tədqiqatlar, təcrübi işləmələr və innovativ layihələr də buraya daxildir.

   Qanun 2026-cı ildə dəyişib. 31 mart 2026-cı ildən universitetlər və elmi müəssisələr açıq şəkildə işəgötürən sayılır. Müəllim, elmi işçi, doktorant, magistr və tələbə də qanunda ayrıca sadalanır.

   • «Patent haqqında» Qanun13.1
   • «Patent haqqında» Qanun13.2
   • Qanun № 351-VIIQD13.1, 13.2
2. 02

   Patent almaq hüququ işəgötürənə məxsusdur

   Müqavilədə başqa şərt yoxdursa, xidməti ixtira üçün patent almaq hüququ işəgötürənə, məsələn, universitetə və ya şirkətə məxsusdur.

   İxtiranın müəllifi isə həmişə siz qalırsınız. Müəlliflik özgəninkiləşdirilməyən şəxsi hüquqdur.

   • «Patent haqqında» Qanun13.2
   • «Patent haqqında» Qanun11.3
3. 03

   Gəlirin azı 50 faizi sizindir

   İşəgötürən patentin alınması və qüvvədə saxlanılması üçün çəkdiyi xərcləri royaltidən çıxır. Qalan məbləğin azı 50 faizi müəllifə və ya müəlliflərə ödənilir.

   Royalti bölgüsü müqavilədə mütləq yazılmalıdır. Qalan hissə işəgötürənin bölmələri arasında bölünür və innovativ fəaliyyətə yönəldilir.

   İşəgötürənin gəliri ödənilən haqqa uyğun gəlmirsə, haqqın artırılmasını tələb edə bilərsiniz.

   • «Patent haqqında» Qanun13.2
   • «Patent haqqında» Qanun39
   • «Patent haqqında» Qanun13.7
4. 04

   1 ay ərzində yazılı bildirin

   İxtiranı yaratdıqdan sonra 1 ay ərzində işəgötürənə yazılı bildiriş göndərin.

   Patent müraciəti verilənədək siz də, işəgötürən də ixtiranın mahiyyətini açıqlamamalısınız.

   • «Patent haqqında» Qanun13.3
   • «Patent haqqında» Qanun13.4
5. 05

   İşəgötürən 3 ay susarsa və ya imtina edərsə

   İşəgötürən müraciət verməkdən imtina edərsə və ya bildirişdən sonra 3 ay ərzində niyyətini bildirməzsə, patent almaq hüququ sizə keçir.

   Bu halda siz patent aldıqdan sonra 6 ay ərzində işəgötürənin lisenziya almaqda üstünlük hüququ var.

   İşəgötürən sonradan patentdən imtina edərsə, müstəsna hüququn sizə verilməsini tələb edə bilərsiniz.

   • «Patent haqqında» Qanun13.4
   • «Patent haqqında» Qanun13.5
   • «Patent haqqında» Qanun13.2
6. 06

   İşlə bağlı deyilsə, ixtira sizindir

   İş vəzifənizdən və yazılı tapşırıqdan kənar yaratdığınız ixtira üçün patent almaq hüququ sizə məxsusdur.

   Müqavilədə nəzərdə tutulandan çox iqtisadi səmərə əldə edilərsə, əlavə haqq almaq hüququnuz var.

   • «Patent haqqında» Qanun13.6
   • «Patent haqqında» Qanun13.7
7. 07

   Tələbələr üçün ayrıca razılaşma lazımdır

   Qanun tələbəni də sadalayır, amma şərt eynidir: xidməti vəzifə və ya işəgötürənin yazılı tapşırığı. Tələbə adətən universitetin işçisi deyil.

   Əmək və ya tapşırıq müqaviləsi olmayan tələbə layihəsində hüququn universitetə keçməsi mübahisəli ola bilər. Ona görə tələbə ilə layihə başlamazdan əvvəl ayrıca yazılı razılaşma bağlamağı tövsiyə edirik.

   Bu, qanunun şərhidir. Konkret hal üçün hüquqşünasla dəqiqləşdirin.

   • «Patent haqqında» Qanun13.2
8. 08

   Proqram kodu və nou-hau üçün ayrıca qaydalar var

   İş vaxtı yazdığınız kodun müəllifi sizsiniz. Müqavilədə başqa şərt yoxdursa, ondan istifadəyə müstəsna hüquq işəgötürənə məxsusdur. İşəgötürən 3 il ərzində əsassız olaraq istifadə etmirsə, hüquqlar sizə keçir.

   Xidməti nou-hau da işəgötürənə məxsusdur. İşəgötürən ondan istehsalatda istifadə etdikdə sizə mükafat verir. İşə başlamazdan əvvəl yaratdığınız nou-hau isə işəgötürənə keçmir.

   • «Müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar haqqında» Qanun13
   • «Kommersiya sirri haqqında» Qanun14