Suallar
Tez-tez verilən suallar
Qısa və açıq cavablar. Hüquqi cavabların yanında qanunun maddəsi göstərilib. Sualınızı tapmadınızsa, bizə yazın: 2 iş günü ərzində cavab veririk.
Universitet və institut əməkdaşları, doktorantlar və tələbələr üçün.
Universitetdə yaratdığım ixtira kimə məxsusdur?
İxtiranı iş vəzifəniz üzrə və ya işəgötürənin yazılı tapşırığı ilə yaratmısınızsa, müqavilədə başqa şərt yoxdursa, patent almaq hüququ universitetə və ya instituta məxsusdur. Bu qayda müəllim, elmi işçi, doktorant, magistr və tələbəyə də aiddir.
İşinizlə bağlı olmayan ixtira isə sizindir.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 13.2 və 13.6-cı maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidİxtira gəlir gətirsə, mənim payım nə qədər olacaq?
Xidməti ixtirada royaltidən patentin alınması və saxlanması xərcləri çıxılır. Qalan məbləğin azı 50 faizi müəllifə və ya müəlliflərə ödənilir. Bölgü qaydası müqavilədə yazılmalıdır.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 13.2-ci maddə (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidİxtiranı nə vaxt bildirməliyəm?
Qanuna görə xidməti ixtiranı yaratdıqdan sonra 1 ay ərzində işəgötürənə yazılı bildirmək lazımdır. İşəgötürən 3 ay ərzində cavab verməzsə və ya imtina edərsə, hüquq sizə keçir.
Praktik məsləhət: məqalə, tezis və ya təqdimatdan əvvəl bildirin. Müraciət verilənədək ixtiranın mahiyyətini açıqlamayın.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 13.3 və 13.4-cü maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidMəqaləm artıq dərc olunub. Patent üçün gecdirmi?
Mütləq gec deyil. Azərbaycanda müəllifin özü ixtiranı müraciətdən əvvəlki 12 ay ərzində açıqlayıbsa, bu, yeniliyə xələl gətirmir. Bir çox başqa ölkədə isə belə güzəşt olmaya bilər.
Dərc tarixini bildirişdə yazın, hansı yolların qaldığını birlikdə yoxlayaq.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 7.5-ci maddə (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidKompüter proqramını patentləmək olarmı?
Proqram özlüyündə ixtira sayılmır və patentlə qorunmur. Proqram kodu müəlliflik hüququ ilə qorunur. Bu hüquq kod yazılan anda yaranır, qeydiyyat tələb etmir.
Proqramla idarə olunan qurğu və ya texniki proses isə ixtira ola bilər. Bunu konkret halda yoxlamaq lazımdır.
Bu suala keçidPatent almaq nə qədər vaxt aparır və neçəyə başa gəlir?
Dəqiq müddət ixtiradan və ekspertizanın gedişindən asılıdır. Qanunda bəzi addımların müddəti var: ilkin ekspertiza haqq ödənildikdən sonra 1 ay, mahiyyətcə ekspertizanı tələb etmək üçün müraciətdən sonra 18 ay, müraciətin dərci 18 aydan sonra.
Rəsmi ödənişlərin dəqiq məbləğini Əqli Mülkiyyət Agentliyinin saytında yoxlayın. Patent müvəkkilinin haqqı bu məbləğlərə daxil deyil.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 29.1, 29.10 və 30.1-ci maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidBildiriş göndərmək mənə öhdəlik yaradırmı?
Xeyr. Bildiriş ilkin qiymətləndirmə üçündür. 10 iş günü ərzində yazılı ilkin rəy veririk. Növbəti addımları yalnız sizinlə yazılı razılaşandan sonra atırıq.
Bu suala keçidBildirişimdəki məlumatları kim görür?
Yalnız qiymətləndirməni aparan əməkdaş. Yazılı razılığınız olmadan heç kimə verilmir. Şirkətlərlə ətraflı danışıq məxfilik razılaşması (NDA) imzalanandan sonra başlayır.
Bu suala keçidİxtiram əsasında öz şirkətimi qura bilərəmmi?
Bəli. Qanun elmi işçilərə sahibkarlıqla məşğul olmağa icazə verir. İxtira xidmətidirsə, şirkət onu adətən universitetdən lisenziya ilə alır. Bunun şərtlərini qurumla yazılı razılaşdırmaq lazımdır.
Qanun: «Elm haqqında» Qanun, 38.5-ci maddə (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidXidmətləriniz ödənişlidirmi?
İlk görüş və ilkin rəy ödənişsizdir. Sonrakı işlərin şərtlərini hər layihədə əvvəlcədən yazılı razılaşdırırıq.
Bu suala keçidTexnologiya axtaran, tədqiqat sifariş etmək və ya lisenziya almaq istəyən şirkətlər üçün.
Universitetin texnologiyasını necə ala bilərik?
İki əsas yol var. Lisenziya ilə istifadə hüququ alırsınız, patent isə sahibində qalır. Hüququn ötürülməsi ilə isə patentin sahibi siz olursunuz.
Qərar verməzdən əvvəl texnologiyanı sınamaq üçün opsion müqaviləsi də bağlamaq olar.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 17.1 və 19.1-ci maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidMüstəsna və qeyri-müstəsna lisenziyanın fərqi nədir?
Müstəsna lisenziyada razılaşdırılmış həcmdə istifadə hüququ yalnız sizə verilir. Qeyri-müstəsna lisenziyada patent sahibi eyni texnologiyanı başqalarına da verə bilər.
Müstəsna lisenziya adətən daha bahalı olur. Onu sahə və ya ərazi ilə məhdudlaşdırmaq olar, məsələn, yalnız nəqliyyatda və ya yalnız Azərbaycanda.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 19.2 və 19.3-cü maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidLisenziya müqaviləsini qeydiyyatdan keçirmək lazımdırmı?
Bəli. Patent üzrə lisenziya müqaviləsi və ona edilən dəyişikliklər Əqli Mülkiyyət Agentliyində qeydiyyata alınır. Patent hələ verilməyibsə, müraciət üzrə müqavilə də qeydiyyata alınır.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 15.3, 19.1 və 19.4-cü maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidSifarişli tədqiqatda nəticə kimə məxsus olur?
Qanuna görə, müqavilədə başqa şərt yoxdursa, sifarişli tədqiqatda yaranan nou-hau sifarişçiyə məxsusdur. Patentlənə bilən nəticələr, nəşr hüququ və gəlir bölgüsü üçün isə hər şeyi müqavilədə əvvəlcədən yazmaq ən etibarlı yoldur.
Biz bu şərtləri iş başlamazdan əvvəl hər iki tərəflə razılaşdırırıq.
Qanun: «Kommersiya sirri haqqında» Qanun, 15.1-ci maddə (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidTexnologiyanın texniki təfərrüatlarını nə vaxt görə bilərik?
Kataloqda hər texnologiyanın açıq profili var. Çertyoj, ölçmə nəticələri və nou-hau kimi təfərrüatları məxfilik razılaşması (NDA) imzalanandan sonra göndəririk.
Bu suala keçidTexnologiyanın nə qədər hazır olduğunu necə bilək?
Hər profildə texnoloji hazırlıq səviyyəsi (TRL) göstərilir. 1 ideya və müşahidə, 9 real istismarda işləyən məhsuldur. TRL 4-6 adətən laboratoriyadan çıxmış, amma hələ sənaye sınağına ehtiyacı olan texnologiyadır.
Bu suala keçidHansı sahələrdə işləyirsiniz?
Üç əsas sahədə: nəqliyyat və logistika, yaşıl texnologiyalar və enerji, İT həllər. Başqa sahədə sorğunuz varsa, yazın, imkan olub-olmadığını açıq deyəcəyik.
Bu suala keçidSorğumuza nə qədər tez cavab verirsiniz?
Sorğunu aldıqdan sonra 2 iş günü ərzində sizinlə əlaqə saxlayırıq. İlk görüş ödənişsizdir.
Bu suala keçidXidmət haqqı necə hesablanır?
Texnologiya axtarışı və sifarişli tədqiqat üçün adətən sabit layihə haqqı razılaşdırılır. Lisenziya bağlananda uğur haqqı ola bilər. Məbləği iş başlamazdan əvvəl yazılı razılaşdırırıq.
Bu suala keçidPatentlənmiş texnologiyanı sadəcə sınaq üçün istifadə edə bilərikmi?
Qanun elmi, eksperiment və tədqiqat məqsədli istifadəni patent pozuntusu saymır, əgər bu, böyük həcmdə istehsala gətirmirsə. Bu istisnanın sərhədi dardır. Kommersiya sınağından əvvəl patent sahibi ilə opsion və ya lisenziya razılaşması bağlamaq daha təhlükəsizdir.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 23-cü maddə (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidElmi nəticə və ya texnologiya əsasında şirkət quran komandalar üçün.
«Startap» şəhadətnaməsi nə verir?
Şəhadətnamə alındığı tarixdən 3 il ərzində innovasiya fəaliyyətindən gələn gəlir şirkətlər üçün mənfəət vergisindən, fərdi sahibkarlar üçün gəlir vergisindən azaddır.
Qanun: Vergi Məcəlləsi, 106.1.23 və 102.1.31-ci maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidŞəhadətnaməni kim ala bilər?
Mikro və ya kiçik sahibkar olan, rezident vergi ödəyicisi olan şirkət və ya fərdi sahibkar. Orta və iri şirkətlərin payı 49 faizdən çox olmamalıdır. Məhsul innovativ olmalı və başqa startapın məhsulunu təkrarlamamalıdır.
Şəhadətnaməni Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) verir.
Bu suala keçidMüraciətə nə qədər baxılır və şəhadətnamə neçə il etibarlıdır?
Ərizəyə 30 gün ərzində baxılır. Şəhadətnamə 3 il etibarlıdır. Yeni innovativ məhsul üçün yeni şəhadətnamə almaq olar.
Bu suala keçidVergi güzəşti şirkətin bütün gəlirinə aiddirmi?
Xeyr. Güzəşt yalnız innovasiya fəaliyyətindən gələn gəlirə aiddir. ƏDV, əmlak vergisi və işçilərin əmək haqqından tutulan vergilər bu güzəştə daxil deyil. Bu gəliri ayrıca uçotda saxlamaq məsləhətdir.
Qanun: Vergi Məcəlləsi, 13.2.77, 106.1.23 və 102.1.31-ci maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidAzərbaycanda SAFE ilə investisiya cəlb etmək olarmı?
Bəli, 27 iyul 2026-cı ildən. Mülki Məcəllədə bu müqavilə «gələcək iştirak payı (səhm) haqqında müqavilə» adlanır. Borc, faiz və qaytarma müddəti yaratmır, yazılı bağlanır, notarial təsdiq tələb olunmur.
Konvertasiya edilən borc da artıq qanunda var.
Qanun: Mülki Məcəllə, 404-3 və 404-4-cü maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidİşçilərə şirkətdən pay verə bilərikmi?
Bəli. 2026-cı ildən Mülki Məcəllədə işçilərin pay iştirakı planı (ESOP) var. İşçilərə opsion və ya ödənişsiz pay vermək olar. Pay tədricən, müddətə və ya hədəfə görə açıla bilər.
ESOP-un vergiyə cəlb edilməsi qaydası isə hələ ayrıca qəbul olunmayıb. Bunu mühasibinizlə yoxlayın.
Qanun: Mülki Məcəllə, 404-5-ci maddə (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidUniversitet texnologiyası əsasında şirkət quranda universitet nə istəyir?
Adətən şirkət texnologiyanı universitetdən lisenziya ilə alır. Universitet bunun müqabilində royalti, şirkətdə pay və ya hər ikisini istəyə bilər. Təhsil müəssisəsi qanuna görə şirkət yarada və ya şirkətdə iştirak edə bilər.
Şərtlər hər halda danışıqla müəyyən olunur. Biz bu danışıqlarda kömək edirik.
Qanun: «Təhsil haqqında» Qanun, 41.3-cü maddə (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidStartaplara özünüz investisiya edirsinizmi?
Xidmətlərimiz arasında birbaşa investisiya yoxdur. «İxtiradan şirkətə» paketində mentor, investor və qrant mənbələri ilə tanışlıq təşkil edirik və investor təqdimatına hazırlaşmağa kömək edirik.
Bu suala keçidXidmətiniz startap üçün neçəyə başa gəlir?
Əvvəlcədən böyük ödəniş istəmirik. Adətən şirkətdə kiçik pay və ya gələcək gəlirdən uğur haqqı razılaşdırılır. Şərtləri iş başlamazdan əvvəl yazılı razılaşdırırıq.
Bu suala keçidMüraciətimə nə qədər tez cavab verəcəksiniz?
Startap müraciətinə 5 iş günü ərzində cavab veririk. Hələ ideya mərhələsindəsinizsə də, müraciət edin.
Bu suala keçidTTO, əqli mülkiyyət və iş qaydamız haqqında əsas suallar.
TTO nədir və nə edir?
Texnologiya Transfer Ofisi elmi nəticələrin sənayedə tətbiqinə kömək edir. İxtiranı qorumağa, ona alıcı tapmağa, sifarişli tədqiqat təşkil etməyə və yeni şirkət qurmağa kömək edirik.
TTO Vantage şirkətlər qrupuna daxil olan özəl şirkətdir.
Bu suala keçidKimlərlə işləyirsiniz?
Universitetlər və elmi institutlar, tədqiqatçılar, şirkətlər və startaplarla.
Bu suala keçidHansı sahələrə fokuslanırsınız?
Nəqliyyat və logistika, yaşıl texnologiyalar və enerji, İT həllər.
Bu suala keçidİlk görüş ödənişlidirmi?
Xeyr, ilk görüş ödənişsizdir. Sonrakı işlərin şərtlərini və haqqını əvvəlcədən yazılı razılaşdırırıq.
Bu suala keçidGöndərdiyim məlumat məxfi qalırmı?
Bəli. İxtira bildirişindəki məlumatları yalnız qiymətləndirməni aparan əməkdaş görür. Yazılı razılığınız olmadan heç kimə verilmir. Ətraflı danışıqdan əvvəl məxfilik razılaşması (NDA) imzalayırıq.
Bu suala keçidPatent ilə müəlliflik hüququnun fərqi nədir?
Patent texniki həlli qoruyur və Əqli Mülkiyyət Agentliyində müraciət tələb edir. Müəlliflik hüququ əsəri, məsələn proqram kodunu qoruyur və əsər yaradılan anda qeydiyyatsız yaranır. Müəlliflik hüququ ideyanı yox, onun ifadəsini qoruyur.
Bu suala keçidAzərbaycan patenti bütün dünyada qüvvədədirmi?
Xeyr. Patent yalnız verildiyi ölkədə qüvvədədir. Başqa ölkələr üçün beynəlxalq (PCT) və ya Avrasiya müraciəti var. Azərbaycanda yaradılmış ixtira üçün əvvəlcə Azərbaycanda müraciət etmək lazımdır.
İlk müraciətdən sonra 12 ay ərzində xaricdə eyni ilkinlik tarixi ilə müraciət edə bilərsiniz.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 26, 28.2 və 41-ci maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidPatent neçə il qüvvədə olur?
Müraciət tarixindən ixtira üçün 20 il, faydalı model və sənaye nümunəsi üçün 10 il. Patenti saxlamaq üçün 3-cü ildən başlayaraq hər il haqq ödənilir.
Qanun: Patent haqqında Qanun, 10.2 və 32.2-ci maddələr (e-qanun.az, yeni pəncərədə açılır)
Bu suala keçidSaytdakı hüquqi məlumat hüquqi məsləhətdirmi?
Xeyr. Saytdakı izahlar ümumi məlumat üçündür və e-qanun.az-dakı rəsmi mətnlərə əsaslanır. Konkret qərar üçün hüquqşünasa və ya patent müvəkkilinə müraciət edin. Patent müraciətlərini qeydiyyatlı patent müvəkkili ilə hazırlayırıq.
Bu suala keçidBu, hüquqi məsləhət deyil. Cavablar ümumi məlumat üçündür və e-qanun.az-dakı rəsmi mətnlərə əsaslanır (2026-cı ilin oktyabr ayı vəziyyəti). Qərar verməzdən əvvəl hüquqşünasa və ya patent müvəkkilinə müraciət edin.